Seal na hÉireann san Aontas Eorpach

Glacann Éire a háit sa chomhluadar Eorpach

Tar éis roinnt blianta ullmhúcháin agus iarratas roimhe sin, shínigh Éire Conradh Aontachais le dul isteach i gComhphobal Eacnamaíochta na hEorpa.

Tar éis roinnt blianta ullmhúcháin agus iarratas roimhe sin, shínigh Éire Conradh Aontachais le dul isteach i gComhphobal Eacnamaíochta na hEorpa, réamhtheachtaí don Aontas Eorpach sa lá atá inniu ann, in 1972. D’fhág ballraíocht i gComhphobal Eacnamaíochta na hEorpa, nach é an tOireachtas an t-aon reachtas chun dlíthe sa Stát a rith as sin amach, agus mar sin bhí gá le reifreann chun Bunreacht na hÉireann a leasú

Reáchtáladh an reifreann an 10 Bealtaine 1972, agus breis agus ceathrar as gach cúigear toghthóirí ag vótáil i bhfabhar an reifrinn. Chuaigh Éire isteach in CEE ar an 1 Eanáir 1973.

Toghadh ionadaithe go díreach chuig Parlaimint na hEorpa

Bhí Éire i mbun a dara hUachtaránacht ar Chomhairle na gComhphobal Eorpach ó mhí Iúil go mí na Nollag 1979 faoi cheannaireacht an Taoisigh Jack Lynch agus ina dhiaidh sin an Taoisigh Charles Haughey.

I mí an Mheithimh 1979, den chéad uair riamh, thogh saoránaigh na hEorpa ionadaithe go díreach chuig Parlaimint na hEorpa. Thogh Éire 15 ionadaí, nó Comhaltaí de Pharlaimint na hEorpa.

Ba í Simone Veil an chéad Uachtarán ar Pharlaimint na hEorpa. Cheap Simone Veil bean Éireannach, Anne-Marie Manson-Hennon, ar fhoireann comh-aireachta de chomhairleoirí speisialta an Uachtaráin. I measc na ndualgas a bhí ar Anne-Marie Manson-Hennon thug sí an t-eolas ar fad don Uachtarán maidir le hobair 15 choiste na Parlaiminte.

D’aontaigh na Ballstáit ar mhéadú um fhóirithint ghorta agus tacaíocht don Afraic

Bhí Éire i mbun a tríú hUachtaránacht ar Chomhairle na gComhphobal Eorpach ó mhí Iúil go mí na Nollag 1984 faoi cheannaireacht an Taoisigh Garret FitzGerald. Shínigh Comhphobal Eacnamaíochta na hEorpa an Comhaontú Trádála agus Comhair Eacnamaíoch leis an tSín i rith na hUachtaránachta.

Éacht mór de chuid na hUachtaránachta seo ab ea a cuid oibre ar chomhaontú a bhaint amach ar cheist na cabhrach daonnúla san Afraic. I rith an ama sin, d'aontaigh na ballstáit cabhair airgeadaíochta agus bhia éigeandála a leithdháileadh don Afraic mar bhearta fóirithinte ar ghorta.

An chaoi a dtugtar faomhadh do chonarthaí Eorpacha in Éirinn

Oíche Nollag 1986, shínigh an tUachtarán Patrick Hillery Acht na gComhphobal Eorpach (Leasú), 1986, a thug forálacha na hIonstraime Eorpaí Aonair isteach i ndlí na hÉireann. Mar sin féin, an lá céanna fuarthas urghaire ón Ard-Chúirt a chuir cosc ar Rialtas na hÉireann an Conradh a dhaingniú gan an cheist a chur ar reifreann i dtosach.

I mí Aibreáin 1987, in Crotty v. An Taoiseach, rialaigh an Chúirt Uachtarach mar gheall gur “céim shuntasach agus chinntitheach ar an mbealach chuig beartas eachtrach Eorpach aonair” a bhí san Ionstraim Eorpach Aonair, nach bhféadfaí í a dhaingniú ach le reifreann amháin. Reáchtáladh an reifreann an samhradh dár gcionn, agus 70% de na toghthóirí ina fhabhar.

Ceannaireacht na hÉireann san Eoraip le linn athruithe

Bhí Éire i mbun a ceathrú hUachtaránacht ar Chomhairle na gComhphobal Eorpach ó mhí Eanáir go mí an Mheithimh 1990 faoi cheannaireacht an Taoisigh Charles Haughey. 

I rith na hUachtaránachta, reáchtáladh cruinniú speisialta den Chomhairle Eorpach i mBaile Átha Cliath i mí Aibreáin 1990. D’aontaigh an Chomhairle cur chuige coiteann maidir le haontú na Gearmáine ionas go gcomhtháthófaí go réidh iarchríoch Phoblacht Dhaonlathach na Gearmáine (Oirthear na Gearmáine) isteach san Aontas.

D’aontaigh sí chomh maith ar chur chuige coiteann maidir le caidreamh an Chomhphobail le tíortha Lár agus Oirthear na hEorpa tar éis titim an ‘Chuirtín Iarainn’.

Bhí Éire i mbun a cúigiú hUachtaránacht ar Chomhairle an Aontais Eorpaigh ó mhí Iúil go mí na Nollag 1996 faoi cheannaireacht an Taoisigh John Bruton.

Thángthas ar chomhaontú i rith na hUachtaránachta ar ábhair éagsúla a bhain le hairgeadra aonair a thabhairt isteach san Eoraip. Ina measc sin bhí an creat dlíthiúil a bheadh mar bhonn taca le húsáid an euro, an Comhshocrú Cobhsaíochta agus Fáis agus an Mheicníocht Rátaí Malairte nua.

Glacadh le 'Dearbhú Bhaile Átha Cliath maidir le Fostaíocht' freisin i rith na hUachtaránachta. Leagadh síos bearta náisiúnta agus Comhphobail sa Dearbhú d'fhonn borradh a chur faoin bhfostaíocht ar fud an Chomhphobail. Thosaigh Éire agus deich mBallstát eile ar an euro a úsáid go foirmiúil mar airgeadra oifigiúil, ag teacht in ionad a gcuid airgeadraí náisiúnta féin, an 1 Eanáir 2002.

Lá na gCéad Fáilte

Le linn d’Uachtaránacht na Comhairle a bheith ag Éirinn in 2004, bhí "Lá na gCéad Fáilte" in Éirinn.

Fíorú ar mhéadú suntasach ar an Aontas Eorpach a bhí sa lá úd, an 1 Bealtaine, nuair a chuaigh an Chipir, Poblacht na Seice, an Eastóin, an Ungáir, an Laitvia, an Liotuáin, Málta, an Pholainn, an tSlóvaic agus an tSlóivéin isteach i gcomhluadar an Aontais agus é ag méadú ó 15 go 25 tír.

I mí an Mhárta 2012, shínigh 25 ballstát an Conradh ar Chobhsaíocht, ar Chomhordú agus ar Rialachas, ar a dtugtar an Conradh um Chobhsaíocht Fhioscach. I dtosach, rinneadh idirbheartaíocht ar an gConradh mar rud a bhí cosúil le comhar breisithe idir ballstáit toisc nár ghlac Poblacht na Seice ná an Ríocht Aontaithe páirt sa Chonradh.

Rith muintir na hÉireann an Conradh i reifreann a reáchtáladh an 31 Bealtaine 2012.

Cuirtear comhaontuithe móra i gcrích le linn Uachtaránacht na hÉireann chun tacú le cobhsaíocht, fás agus athchóiriú

Ar an 1 Eanáir 2013 bhí Éire 40 bliain san Aontas Eorpach. Ar an lá céanna, ghlac Éire lena seachtú hUachtaránacht ar Chomhairle an Aontais Eorpaigh faoi cheannaireacht an Taoisigh Enda Kenny.

Ba iad téamaí na hUachtaránachta cobhsaíocht, poist agus fás. I rith na hUachtaránachta, thángthas ar chomhaontuithe maidir le Buiséad €960 billiún an Aontais ar feadh seacht mbliana (Creat Airgeadais Ilbhliantúil nó CAI), maoirseoir aonair le haghaidh earnáil na baincéireachta, agus buiséad dar luach €16 bhilliún i gcomhair oideachais agus oiliúna, óige agus spóirt.

Thángthas ar chomhaontuithe freisin maidir leis an 7ú Clár Gníomhaíochta Comhshaoil, maidir le hathchóiriú an Chomhbheartais Talmhaíochta agus an Chomhbheartais Iascaigh agus thángthas ar chomhaontú maidir le sainordú caibidlíochta le haghaidh Comhpháirtíocht Thrasatlantach Trádála agus Infheistíochta idir an tAontas Eorpach agus Stáit Aontaithe Mheiriceá (TTIP).

Faigheann an Ghaeilge stádas iomlán mar theanga oifigiúil agus oibre de chuid an Aontais

Ar an 1 Eanáir 2022, d’éag maolú lena gcuirtí srian ar an méid ábhair arna fhoilsiú ag institiúidí AE a d’fhéadfaí a aistriú go Gaeilge. Bhí seo i bhfeidhm ó 2007 i leith agus bhíothas á laghdú de réir a chéile ó 2015 i leith.

Dá thoradh sin, tá an Ghaeilge anois ar chomhchéim leis na 23 theanga oifigiúla eile den AE, le stádas iomlán mar theanga oifigiúil agus oibre.